“لشکر فقرا” یکی از بحران‌های آتی جمهوری اسلامی ایران

به گزارش تارنمای پان ایرانیست اینفو به نقل از (شمس)* حسام الدین آشنا رییس مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری مطلبی را منتشر کرده است که حاوی موارد بسیار مهم و در واقع ویترینی از وضعیت کنونی حکومت و ناکارآمدی در حوزه های مختلف سیاست گذاری است.

آشنا در این نوشته از هفت‌خوان نام برده است و به گفته وی «رستم سیاست‌گذاری اجتماعی باید از این هفت‌خوان عبور کند تا کیکاووس‌هایی را که برای خود و کشور مشکل ایجاد کرده‌اند نجات دهد.»

خلاصه ای از این مقاله و ۷ خوان تقدیم خوانندگان می گردد:

۱_ناکارآمدی سیاست‌گذاری عمومی
در بسیاری از حوزه‌های سیاست‌گذاری عمومی دچار ناکامی شده‌ایم. تصمیماتی را گرفته‌ایم که یا در اصل غلط بوده یا در اجرا ضعیف بوده و یا اینکه نظارت ناکافی بوده و ما نتوانسته‌ایم اصلاح و تصحیح سیاست‌ها را دنبال کنیم. ناکامی‌های سیاست‌گذاری عمومی هم خطرپذیری سیاست‌گذاران و هم تحمل‌پذیری مردم را برای تصمیمات سخت به شدت کاهش داده است، در نتیجه ما با بی‌عملی مسئولان و ناامیدی روزافزون مردم مواجه هستیم.

۲_ناکارآمدی ساختاری و بخشی‌نگری
سیاست‌های اجتماعی در کشور از فقدان یک متولی واحد و باکفایت در رنج است. سازمان برنامه و بودجه، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی و انبوهی از دستگاه‌های دیگر خود را متولی سیاست‌های اجتماعی می‌دانند ولی تنها وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مسئول نتایج سیاست‌های اجتماعی است. تفکیک‌ها و ادغام‌های سازمانی به عنوان تجلی آشکار بلاتکلیفی و سردرگمی سازمانی، بیش از همه در حوزه‌ی سیاست‌های اجتماعی در کشور ما روی داده است.

۳_وابستگی به مسیر
وابستگی به مسیر یعنی ما اقداماتی کرده‌ایم که دیگر رویمان نمی‌شود آن اقدامات را تغییر دهیم، توان این را نداریم که عذرخواهی کنیم، توان این را نداریم که توبه کنیم، توان این را نداریم که مسیر جدیدی را انتخاب کنیم. چرا؟ برای اینکه سیاست‌های اجتماعی بر روی جمعیت‌های بسیار بزرگ تاثیرات عمیق و طولانی‌مدت دارند.
سیاست‌های اجتماعی به ویژه در حوزه‌‌ی نابرابری و فقر به دلیل گستردگی تبعات و نتایج آن‌ها در جمعیت‌های بزرگ از ویژگی خاصی برخوردارند.

۴-عوام فریبی
بزرگ‌ترین ساده‌سازی‌ها در سیاست‌های اجتماعی و رفاهی روی می‌دهند. سیاست‌های رفاهی و اجتماعی به دلیل پیوند با منافع گروه‌های محروم و نابرخوردار که جمعیت قابل توجهی نیز دارند، اغلب عرصه‌های جذابی برای عرض‌اندام و کنشگری عوام‌فریبان محسوب می‌شوند.
پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که یکی از بحران‌های آتی جمهوری اسلامی ایران لشکر فقرا است، فقیرانی که از روی استیصال به خیابان‌ها خواهند آمد و چیزی هم برای از دست دادن ندارند.

۵-مناسبات سیاسی و محلی
قانون‌گذاران تحت فشار الزامات نظام پارلمانی که پاسخ‌گویی به سطح محلی را در اولویت قرار می‌دهد، و برای تضمین رأی‌آوردن مجدد، کلیه قیدوبندهای قانونی را که نهاد مجلس واضع آن بوده است نقض می‌کنند.
کار پارلمان قانونی کردن مطالبات غیرقانونی است. بحثی که چند روز پیش در مجلس درباره حقوق‌ مدیران دولتی مطرح شد، تا پیش از این حقوق بالای ۱۰ میلیون تومان غیرقانونی بود ولی بعد از آنکه مجلس حقوق ۲۴ میلیون تومانی را تصویب کرد؛ کاری که تا پیش از این غیرقانونی بود بعد از این قانونی محسوب شد.

۶-فقدان منابع داده‌ای
برای سیاست‌گذاری اجتماعی مبتنی بر شواهد نیاز به داده‌های معتبر و مرتبطی داریم که برخی از پایگاه‌های داده‌ی اصلی کشور اصولا فاقد چنین ویژگی‌هایی هستند.
دولتی که در سال چهارم دوره‌اش است همچنان خطای داده‌ای بسیاری دارد در حالی که هدفمند کردن یارانه‌ها از اولویت‌های اصلی همین دولت بود اما به دلیل خطای داده‌ای بالا امکان سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد فراهم نیست.

۷-نظارت‌های ناکافی
نهادهای نظارتی هیچ‌گاه واکنش کافی به نقض قانون توسط سیاست‌گذاران و مجریان نداشته‌اند؛ و این افراد هیچ‌گاه به اندازه خساراتی که متوجه نظام اجتماعی و اقتصادی کرده‌اند مجازات نشده‌اند. نوعی مصونیت برای سیاست‌گذاران قائل شدیم که جز در اموری مثل فتنه مجازات نمی‌شوند.

* شمس یا “شبکه مطالعات سیاست گذاری های عمومی” حدود دو سال پیش جایگزین موقت سایت مرکز بررسی‌های استراتژیک شد. کماکان سایت اصلی مرکز بروز رسانی نمی شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


*